Ocena stanu populacji jelenia Słowińskiego Parku Narodowego

Ocena stanu populacji jelenia Słowińskiego Parku NarodowegoW roku 2014 na terenie Słowińskiego Parku Narodowego rozpoczęta została realizacja projektu badawczego „Ocena stanu populacji jelenia Słowińskiego Parku Narodowego – etap II”, finansowanego przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w ramach środków pochodzących z Funduszu Leśnego.

Głównym celem projektu jest zebranie informacji dotyczących obecnego stanu populacji jeleni na terenie SPN i w jego otulinie.

Jeleń jest bardzo istotnym gatunkiem bytującym na tym terenie. Jak większość zwierząt wolno żyjących jest trudny do policzenia i obserwowania, a informacje o nim - jak dotąd - nie zaspokajały zapotrzebowania na wiedzę z tego zakresu.

Badania na terenie SPN obejmą ocenę następujących cech populacji jeleni: liczebności, struktury płciowej i wiekowej, tras i okresów przemieszczeń oraz sezonowego i dobowego wykorzystania siedlisk na terenie SPN, presji wywieranej na roślinność w Parku i jego otulinie.

Liczebność oceniana będzie dwoma metodami. Po pierwsze, z wykorzystaniem metody termowizyjnej z powietrza. Do tego celu został zakupiony, ze środków Funduszu Leśnego, dron wyposażony w kamerę termowizyjną. W grudniu 2014 roku odbyły się pierwsze szkolenia przyszłych operatorów tego sprzętu.

 Ryc. 2 i 3 Grudniowe szkolenia przyszłych operatorów drona wyposażonego w kamerę termowizyjną.

Metoda termowizyjna zostanie zweryfikowana i uzupełniona za pomocą metody grup odchodów, która to metoda jest często stosowana i cieszy się w świecie dobrą opinią. Obydwie metody wykorzystane będą w tym samym czasie.

Informacje dotyczące struktury płciowej zbierane będą dwoma metodami. Pierwszą z metod, będzie rejestrowanie informacji przez pracowników SPN, jak również pracowników Nadleśnictw położonych w otulinie Parku (Nadleśnictwa: Damnica, Lębork i Ustka) na rozdysponowanych kartach obserwacji zwierząt. Pracownicy zostaną poproszeni o wpisywanie obserwacji grup zwierząt i ich składu pod względem płciowym, jak również liczby młodych. Karty mają być wypełniane w systemie kwartalnym. Jak dotąd udało się zebrać dane w dwóch turach, od lipca do grudnia 2014.

Drugą metodą wykorzystaną do oceny struktury płciowej będzie wykorzystanie informacji z fotopułapek, zakupionych w tym celu i rozwieszonych na terenie Parku fotopułapki. Ze środków Funduszu Leśnego zakupiono 20 urządzeń, które rozwieszone są na terenie SPN. Miejsca ich rozlokowania wybierane były po wcześniejszym rozpoznaniu terenu. Eksponowane były i będą tam, gdzie stwierdzano miejsca przejść, bądź żerowania, co zwiększało liczbę rejestrowanych osobników. Niewielkie rozmiary, specjalna maskująca obudowa, pozwalają ukryć fotopułapkę w otoczeniu tak że, jest niemal niezauważalna dla zwierząt, nie budzi u nich niepokoju, tym samym nie płoszy ich. Zdjęcia mogą być wykonywane zarówno w dzień jak i w nocy, dzięki doświetlaniu lampkami podczerwonymi.

Ryc. 4 i 5 Zdjęcia z fotopułapek wykonane zarówno w dzień jak i w nocy na terenie SPN.

Fotopułapki mają być uruchamiane w okresie od kwietnia do końca listopada. Wynika to z tego, że w tym okresie istnieje możliwość odróżnienia łań od młodych.

W roku 2014, od września do końca listopada, zarejestrowano kilka tysięcy zdjęć zwierząt, nie tylko jeleni, ale również saren, dzików, lisów, jenotów i kilka gatunków ptaków.

Po przeglądnięciu zarejestrowanych fotografii, z zebranych zdjęć utworzono bazę danych i poddano analizie. Jest to dopiero pierwsza część informacji jakie zostaną zebrane przez cały okres trwania badań. Fotopułapki uruchomione zostaną ponownie - od kwietnia 2015 roku.

Trasy i okresy przemieszczeń oraz sezonowe wykorzystanie siedlisk na terenie SPN, analizowane będzie z wykorzystaniem telemetrii GPS. Planowane jest zaobrożowanie 40 jeleni (zarówno byków, jak i łań). Zaobrożowane zwierzęta mają być namierzane co godzinę, a informacje o ich lokalizacji, gromadzone będą w stacji odbiorczej. Utworzona w ten sposób baza danych pozwoli na poddanie analizie wykorzystania środowiska zależne od pór roku i doby, a także płci i wieku badanych osobników. Dzięki zastosowaniu specjalnych programów i aplikacji, możliwe będzie także określenie wielkości areałów osobniczych oraz zasięgu przemieszczeń zaobrożowanych.

Kolejnym badanym zagadnieniem będzie presja wywierana na roślinność Parku. Ta kwestia zostanie przeanalizowana z wykorzystaniem rozmieszczonych na terenie całego Parku powierzchni badawczych. Planowanych jest skonstruowanie 150 ogrodzonych powierzchni, 7 x7 m (dzięki grodzeniu - dany fragment - będzie wyłączony spod presji jeleni). Przy powierzchniach ogrodzonych zostaną stworzone również powierzchnie kontrolne. To doświadczenie dostarczy informacji na temat oddziaływania jeleni na roślinność Parku.

Projekt badawczy pt.: „Ocena stanu liczebności jelenia Słowińskiego Parku Narodowego – etap II” realizowany jest od czerwca 2014 roku, zakończenie części terenowych planowane jest na rok 2018. Później, na podstawie zebranych informacji, zostanie opracowane sprawozdanie końcowe i strategia zarządzania populacją jelenia.

Przed nami jeszcze wiele pracy. Projekt zakłada wykorzystanie wielu nowych technologii, co wiąże się z koniecznością odbycia przez pracowników licznych szkoleń. Mamy nadzieję, że dzięki tym badaniom uzyskamy rzetelne dane dotyczące stanu populacji jelenia Słowińskiego Parku Narodowego.

Jolanta Jurkiewicz



Korzystamy z cookies i local storage. Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu Więcej szczegółów w zakładce "Polityka cookie"..